03 Ara 2026
3
ARA
2026
3 Aralık Dünya Engelliler Günü "Beş Duyu Beş Olgu – Sanatın Dokunulabilir Hafızası” Sergisi
00:00
Yayınlanma: 3 Aralık 2026


3 Aralık Dünya Engelliler Günü vesilesiyle İstanbul Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi (ENUYGAR) olarak düzenlediğimiz “Engelli Çocuğun Sesi – Benim İçin Değil, Benimle Birlikte” sempozyumuna ve ardından açılışını yapacağımız ressam ve heykeltıraş İsmail Acar’ın “Beş Duyu Beş Olgu – Sanatın Dokunulabilir Hafızası” sergisine sizi davet etmekten mutluluk duyarız.

Sempozyumda engelli çocuğun sesini ve katılımını; çocuk haklarından muayene odasına, medyadan istihdama uzanan başlıklarda tartışacağız.

“Beş Duyu Beş Olgu”, sanatı yalnızca gözle değil dokunarak deneyimlemeye çağıran erişilebilir bir sergi: İsmail Acar’ın yaklaşık 2.000 görme engelli bireyle yaptığı araştırmadan doğan dokunsal büstler, Braille açıklamalarla sanat tarihinin ustalarını herkes için ulaşılabilir kılıyor. Projenin bir parçası olarak İstanbul Üniversitesi’nde paylaşacağımız sergi, erişilebilirliğin bir ayrıcalık değil herkesin hakkı olduğunu hatırlatıyor.

Sempozyum: 3 Aralık 2026 Perşembe, 09.30–12.40
İÜ Beyazıt Yerleşkesi, Rektörlük Binası, Doktora Salonu (D1)
Sergi açılışı: 3 Aralık 2026, 12.40 – Rektörlük Binası girişi, Fuaye Alanı (3–4 Aralık’ta gezilebilir) Katılımlarınızı bekliyoruz.


2
KAS
2026
3 Aralık Dünya Engelliler Günü Etkinliği Engelli Çocuğun Sesi Benim İçin Değil, Benimle Birlikte
13:43
Yayınlanma: 2 Kasım 2026

PROGRAM İNDİRMEK İÇİN TIKLAYINIZ

09.30 – 10.00

AÇILIŞ

Saygı Duruşu ve İstiklal Marşı

Prof. Dr. Ayşe Resa Aydın · İÜ ENUYGAR Müdürü

Prof. Dr. Osman Bülent Zülfikar · İstanbul Üniversitesi Rektörü (teşrifleri hâlinde)

10.00 – 12.30

PANEL

10.00 – 10.15

ÖZEL OTURUM

Benim Sesim, Benim Deneyimim

Azra İpek · Genç Öz Savunucu

10.15 – 11.15

I. OTURUM

Çocuk Haklarında Engelli Çocuk Nerede?

Oturum Başkanları

Prof. Dr. Nurcan Özgür Baklacıoğlu · İÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi, ENUYGAR Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi

Prof. Dr. Aylin Şahin · İÜ İstanbul Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD

İÜ Çocuk Koruma Merkezi Müdürü

10.15 – 10.30

Güvenli Bir Gelecek İçin: Engelli Çocukların Hakları

Prof. Dr. Ayşe Kılıç · İÜ İstanbul Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD, İÜ Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdür Yardımcısı

10.30 – 10.45

Çocuk Haklarını Engelli Çocuk İçin Yeniden Okumak

Av. Cansu Korkmaz · Hukukçu, Türkiye Down Sendromu Derneği Yönetim Kurulu üyesi

10.45 – 11.00

Engelli Çocuklarda Öz Savunuculuk

İdil Seda Ak · Engelli Hakları Aktivisti, Engelli Çocuk Hakları Ağı

11.00 – 11.15

Tartışma ve Soru-Cevap

11.15 – 11.30

Kahve Arası

11.30 – 12.30

II. OTURUM

Hayatın İçinde Engelli Çocuk Nerede?

Oturum Başkanları

Prof. Dr. Hikmet Gülşah Tanyıldız · İÜ Onkoloji Enstitüsü, Klinik Onkoloji AD, İÜ Çocuk Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü

Prof. Dr. Nilüfer Pembecioğlu · İÜ İletişim Fakültesi, Radyo Televizyon ve Sinema Bölümü

11.30 – 11.45

Medyada Engelli Çocuk Temsili

Selen Doğan · Gazeteci, Uçan Süpürge Kadın İletişim ve Araştırma Derneği

11.45 – 12.00

Muayene Odasında Çocuğun Sesi: Multidisipliner Rehabilitasyonda Çocuğun Katılımı ve Yaşam Kalitesi

Prof. Dr. Ayşe Resa Aydın · İÜ İstanbul Tıp Fakültesi FTR AD, İÜ ENUYGAR Müdürü

12.00 – 12.15

Dijital Çağda Geleceğe Hazırlık ve İstihdam

Prof. Dr. Zümrüt Ecevit Satı · İÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi, İÜ ENUYGAR Müdür Yardımcısı

12.15 – 12.30

Tartışma ve Soru-Cevap

12.30 – 12.40

Kapanış ve Toplu Fotoğraf Çekimi

 

22
EYL
2026
Tesyev Bursu
12:13 Dış bağlantı
Yayınlanma: 22 Eylül 2026
16
EYL
2026
Oryantasyon Programı
00:00
Yayınlanma: 16 Eylül 2026

Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi Engelli Öğrenci Biriminin düzenlemiş olduğu “Oryantasyon Programına” tüm öğrencilerimiz davetlidir.

TARİH:16 EYLÜL 2026 SAAT:10:00-12.00 TAŞ ODALAR ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ


13
AĞU
2026
Prof. Dr. Coşkun Özdemir’in Ardından
12:48
Yayınlanma: 13 Ağustos 2026

Türkiye’de nöroloji ve kas hastalıkları alanının öncü isimlerinden, Türkiye Kas Hastalıkları Derneğinin kurucusu ve Onursal Başkanı Prof. Dr. Coşkun Özdemir’i kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyoruz. Ardında yalnızca çok değerli bir bilimsel birikim değil; yetiştirdiği öğrenciler, kurulmasına öncülük ettiği kurumlar, yaşamlarına dokunduğu hastalar ve yılmadan sürdürdüğü hak mücadelesiyle çok güçlü bir miras bıraktı.

Prof. Dr. Coşkun Özdemir, 22 Mayıs 1929’da Urfa’da doğdu. 1952 yılında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesinden mezun oldu. Hekimlik ve akademik yaşamının ilk yıllarından itibaren nörolojiye yöneldi. İstanbul Haseki Hastanesinde başladığı uzmanlık eğitiminin ardından 1960 yılında doçent oldu. Mesleki gelişimini yalnızca ülkemizdeki çalışmalarla sınırlı tutmadı. Danimarka’da Dünya Sağlık Örgütü tarafından düzenlenen rehabilitasyon eğitimine katıldı; Londra’daki National Hospital for Nervous Diseases’ta nörofizyoloji ve elektromiyografi alanında çalıştı. Daha sonra Harvard Üniversitesi Massachusetts General Hospital’da dönemin önde gelen nörologlarıyla çalışma fırsatı buldu.

Yurt dışında edindiği bilgi ve deneyimi ülkesine taşıma konusunda büyük bir kararlılık gösterdi. Haseki Hastanesinde nörolojik rehabilitasyon çalışmalarının başlamasına öncülük etti; fizyoterapistlerin nöroloji ekibine katılmasını sağladı. Türkiye’de henüz elektromiyografinin ve kas hastalıklarına yönelik laboratuvar olanaklarının son derece sınırlı olduğu yıllarda bu alanların geliştirilmesi için mücadele etti.

1968 yılında İstanbul Tıp Fakültesi Nöroloji Kliniğine katılan Coşkun Hoca, uzun yıllar öğretim üyeliği yaptı; 1989-1996 yılları arasında Nöroloji Anabilim Dalı Başkanlığı görevini yürüttü. Nöromüsküler hastalıkların bağımsız ve güçlü bir çalışma alanı hâline gelmesinde önemli rol oynadı. Kas hastalıkları polikliniğini uzun yıllar büyük bir özveriyle sürdürdü. Kas patolojisi laboratuvarının kurulması, genç hekimlerin yurt dışında eğitim almaları ve nöromüsküler hastalıklar alanında uzmanlaşmış bir ekibin oluşması için yoğun çaba gösterdi. Bugün İstanbul Tıp Fakültesinde ve ülkemizin farklı merkezlerinde sürdürülen pek çok çalışmanın temelinde onun açtığı yollar, yetiştirdiği öğrenciler ve kurumsallaşma konusundaki ısrarı bulunmaktadır.

Coşkun Hoca’nın en önemli özelliklerinden biri, bilimi hastaların günlük yaşamından ve toplumsal sorunlardan ayrı düşünmemesiydi. Kas hastalıkları alanındaki sorunların yalnızca hastanelerde çözülemeyeceğini çok erken fark etmişti. Hastaların ve ailelerinin dayanışmaya, doğru bilgiye, rehabilitasyon hizmetlerine ve haklarını savunabilecekleri örgütlü bir yapıya ihtiyaç duyduklarını görüyordu. Bu anlayışla 1978 yılında Türkiye Kas Hastalıkları Derneğini kurdu.

KASDER’in kuruluşu, Türkiye’de kas hastalıkları alanı için son derece önemli bir dönüm noktasıydı. Dernek aracılığıyla kas hastalıkları konusunda toplumsal farkındalığın artırılması, hastaların ve ailelerinin bir araya gelmesi, bilimsel bilginin paylaşılması ve yaşanan sorunların görünür kılınması için yıllarca emek verdi. Kas hastalığı olan bireylerin yalnızca tedavi edilmesi gereken “hastalar” olarak değil; toplumsal yaşamın her alanına eşit biçimde katılma hakkına sahip bireyler olarak görülmesini savundu. Bilimsel çalışmalarını toplumsal sorumlulukla birleştirmesi, onu yalnızca çok değerli bir hekim ve akademisyen değil, aynı zamanda güçlü bir hak savunucusu yaptı.

Mücadeleci kişiliği meslek yaşamının her döneminde kendini gösterdi. İstanbul Tabip Odası Başkanlığı görevini, 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından demokratik hakların ve meslek örgütlerinin ağır baskı altında olduğu son derece zor bir dönemde üstlendi. Hekimlik değerlerini, bilimsel düşünceyi, üniversitenin özgürlüğünü ve meslek örgütlenmesini savunmaktan vazgeçmedi. Karşılaştığı baskılara rağmen doğru bildiğini söylemekten ve sorumluluk almaktan geri durmadı. Onun mücadeleciliği sertlikten değil; bilimsel doğrulara, Cumhuriyet değerlerine, insan haklarına ve toplumsal sorumluluğa duyduğu güçlü bağlılıktan kaynaklanıyordu.

Coşkun Hoca benim için bütün bu özelliklerinin yanı sıra İstanbul Tıp Fakültesindeki Nöroloji hocamdı. 1984 yılında diplomamı onun elinden almak, yaşamım boyunca unutamayacağım çok değerli bir anı olarak kaldı. Yıllar sonra yollarımız yeniden kesişti. KASDER Yönetim Kurulunda birlikte görev yaptık, çok sayıda etkinlik düzenledik ve farklı çalışmalarda bir araya geldik. Öğrencisi olarak başlayan ilişkim, zaman içinde aynı amaçlar için çalışan meslektaşlar ve yol arkadaşları olarak devam etti.

Onunla çalışırken hepimiz çok şey öğrendik. Bilginin hiçbir zaman tamamlanmadığını, iyi bir hekimin yaşamı boyunca öğrenmeye devam etmesi gerektiğini kendi yaşamıyla gösterdi. “66 yıldan beri nöroloji okuyor, öğrenmeye devam ediyorum” sözleri, onun bilime yaklaşımını ve alçakgönüllülüğünü çok güzel anlatıyordu. Bilimsel merakını, eleştirel düşüncesini ve çalışma heyecanını yaşamının sonuna kadar korudu.

Prof. Dr. Coşkun Özdemir’i; bilim insanı, öğretmen, hekim, örgütçü, hak savunucusu ve mücadeleci bir Cumhuriyet aydını olarak daima hatırlayacağız. Onun açtığı yolda yetişen öğrenciler, güçlenen nöromüsküler hastalıklar alanı ve KASDER çatısı altında sürdürülen çalışmalar, bıraktığı mirası geleceğe taşımaya devam edecektir.

Sevgili hocamı saygı, sevgi, özlem ve minnetle anıyorum. Ailesine, yakınlarına, öğrencilerine, çalışma arkadaşlarına, hastalarına ve Türkiye Kas Hastalıkları Derneği camiasına başsağlığı diliyorum.

Prof. Dr. Ayşe Resa AYDIN

22
HAZ
2026
Yaza Merhaba Partisi
00:00
Yayınlanma: 22 Haziran 2026

22.06.2026 Pazartesi saat 10.00 - 16.00 İstanbul Üniversitesi Beyazıt Kampüsü Taş Odalar Bahçe Alanında Engelliler Uygulama ve Araştırma (ENUYGAR) Merkezinin düzenleyeceği "Yaza Merhaba Partisine" herkesi davet ediyoruz.

MÜZİK

DANS

AÇIK BÜFE

WORK SHOP

SİZDE BİZE KATILIN.

5
MAY
2026
Yapay Zekâ Çağında Engelli Bireylerin İstihdamı: Fırsatlar ve Zorluklar
14:21
Yayınlanma: 5 Mayıs 2026

Yapay Zekâ Çağında Engelli Bireylerin İstihdamı: Fırsatlar ve Zorluklar

Programı indirmek için TIKLAYINIZ

Düzenleyen: İstanbul Üniversitesi (İÜ) Engelliler Uygulama ve Araştırma (ENUYGAR) Merkezi
Tarih: 14 Mayıs 2026
Saat: 09.00 – 14.00
 Yer: İstanbul Üniversitesi Beyazıt Yerleşkesi, Rektörlük Binası Doktora Salonu

İstanbul Üniversitesi (İÜ) Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi (ENUYGAR) tarafından, Engelliler Haftası kapsamında, 14 Mayıs 2026 tarihinde “Yapay Zekâ Çağında Engelli Bireylerin İstihdamı: Fırsatlar ve Zorluklar” başlıklı bir konferans düzenlenmesi planlanmaktadır. 

Konferans programı kapsamında, alanında yetkin temsilcilerin katılımıyla iki ayrı panel oturumu gerçekleştirilecektir.

İlk panelde; Milli Eğitim Bakanlığı, Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kamu kurumlarının temsilcileri tarafından, engelli bireylerin istihdamına yönelik dijitalleşme süreçleri ile yapay zekâ teknolojileri çerçevesinde geliştirilen politika, uygulama ve stratejiler ele alınacaktır. 

İkinci panel oturumunda ise; özel sektör temsilcilerinin katılımıyla, iş dünyasında engelli bireylerin istihdamına yönelik geliştirilen dijital ve yapay zeka temelli uygulamalar ile kurumların bu alandaki deneyimleri ve iyi uygulama örnekleri değerlendirilecektir. 

Konferans kapsamında ayrıca düzenlenecek atölye çalışmaları aracılığıyla, engelli bireylerin yapay zekâ teknolojilerini ve bu teknolojilere dayalı uygulamaları doğrudan deneyimleyerek kariyer gelişimlerine katkı sağlanması hedeflenmektedir. Bu yönüyle etkinlik, yalnızca bilgi paylaşımını değil, aynı zamanda katılımcıların aktif öğrenme süreçlerine dahil edilmesini amaçlamaktadır. 

Söz konusu konferans ile; kamu, özel sektör ve akademi arasında bilgi ve deneyim paylaşımının güçlendirilmesi, kapsayıcı istihdam yaklaşımlarına yönelik farkındalığın artırılması ve yapay zekâ çağında engelli bireylerin iş gücü piyasasına etkin katılımını destekleyecek politika ve uygulamaların geliştirilmesine katkı sağlanması hedeflenmektedir. 

PROGRAM

09.00 – 09.30 | Açılış Töreni

  • Saygı Duruşu ve İstiklal Marşı 
  • Prof. Dr. Zümrüt ECEVİT SATI
     Düzenleme Kurulu Başkanı 
  • Prof. Dr. Resa AYDIN
     İÜ Engelliler Uygulama ve Araştırma (ENUYGAR) Merkezi Müdürü 
  • Prof. Dr. Osman Bülent ZÜLFİKAR
     İstanbul Üniversitesi Rektörü (teşrifleri halinde)

Panel Oturumları

09.30 – 10.30 | Panel 1

Kapsayıcı İstihdamın Geleceği: Yapay Zekâ Çağında Engelli Bireylere Yönelik Yeni Nesil İstihdam Yaklaşımları

Moderatör:

Prof. Dr. Levent ŞAHİN

İÜ İktisat Fakültesi 


 Konuşmacılar:

  • Emrah ERDOĞAN
     Abdullah Bingüllüoğlu Özel Eğitim Meslek Okulu Md. 
  • Dr. Rumeysa ARAL

İŞKUR Kadıköy Hizmet Merkezi 

  • Dr. Abdurrahman Ferhat ÖZTÜRK
     Pendik Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İstanbul İl Müdürlüğü
  • Büşra Şener YÜKSEL – Bahar KARBUZ
     Özel Marmara Eğitim Kurumları Best Buddies (BB) Türkiye Kulübü 
  • Ayşenur MERMERCİ  -Turan DEMİRKIRAN
     Şehit Murat Mertel Özel Eğitim Meslek Okulu

10.30 – 10.45 | Kahve Arası

10.45 – 11.45 | Panel 2

Özel Sektörde Engelli Bireylerin İstihdamında Yapay Zekâ Temelli Uygulamalar ve Deneyimler

Moderatör:

Doç. Dr. Ayşe Ledün AKDENİZ

İÜ Hukuk Fakültesi


 Konuşmacılar:

  • Esendal YAŞİN
     Microsoft 
  • Mehmet KIZILTAŞ
     engelsizkariyer.com 
  • Özlem ÖZDEMİR
     DERİMOD İnsan Kaynakları Müdürü

11.45 – 12.15 | Öğle Yemeği

12.15 – 13.45 | Atölye Çalışmaları

Yapay Zekâ Araçları ile Kariyer Geliştirme Atölyesi

Moderatör:

  • Prof. Dr. Zümrüt ECEVİT SATI 

Atölye Kolaylaştırıcıları:

  • Arş. Gör. Dr. Ahmet TUZCUOĞLU
    (İÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi)
     “Geleceğin Pazarlamacısı: Yapay Zekâ Destekli Kişisel Markalama” 
  • Arş. Gör. Dr. Sedat BOYACIOĞULLARI
    (İÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi)
     “Copilot ile CV Hazırlama” 
  • Öğr. Gör. Esra TANRIBUYURDU
    (İÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Enformatik Doktora Öğrencisi – Marmara Üniversitesi TBMYO)
     “Yapay Zekâ Veri Etiketleme: Roboflow Platformu” 
  • Gülsün Şenil TOPAK
    (İÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Enformatik Doktora Öğrencisi)
     “ChatGPT ile Proje Yönetimi” 
  • Arş. Gör. Mücahit SÖYLEMEZ
    (İÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Enformatik Doktora Öğrencisi-İÜ İktisat Fakültesi)
     “Canva ile İçerik Üretimi” 
10
NIS
2026
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Kutlaması ve İstanbul Tıp Fakültesi Esnaf Hastanesi Yenilenen Çocuk Oyun Alanı Açılışı
12:56
Yayınlanma: 10 Nisan 2026

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Kutlaması ve 

İstanbul Tıp Fakültesi Esnaf Hastanesi Yenilenen Çocuk Oyun Alanı Açılışı

Etkinlik Tarihi: 20 Nisan 2026, Pazartesi
 Saat: 12.30–14.00

Düzenleyenler:
İstanbul Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi
İstanbul Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı
 İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Hastalıkları Anabilim Dalı

Etkinlik Hakkında

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kapsamında, İstanbul Tıp Fakültesi Esnaf Hastanesi’nde yenilenen çocuk oyun alanının açılışıyla birlikte özel bir etkinlik düzenlenmektedir. Etkinlikte eğlenceli oyunlar yer alacak, sürpriz hediyelerle çocuklar için keyifli bir bayram ortamı oluşturulacaktır.

Etkinliğin açılışı; İstanbul Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı ve Çocuk ve Ergen Hastalıkları Anabilim Dalı başkanları ile İstanbul Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi müdürü tarafından gerçekleştirilecek, yeni oyun alanının oluşumuna katkı sağlayan kişi ve kurumlara teşekkür edilecektir.

Etkinlik alanına girişte çocuklara bayrak ve şans numarası dağıtılacaktır. Çocuklar, girişte aldıkları numaralara göre hediyelerini temin edeceklerdir.

Yaratıcı köşede çocukların yaptığı çalışmalar 23 Nisan Panosu’na yapıştırılacaktır. Etkinlik, çocukların katıldığı aktiviteler ve ikramlarla devam edecek; program sonunda katılım madalyası dağıtımı ve toplu fotoğraf çekimi gerçekleştirilecektir.

Etkinlik İçeriği

  • Yaratıcı Köşe Masası
     A5 boyutunda beyaz ve pastel kartonlar, boya kalemleri, kum boyama ve stickerlar ile serbest üretim alanı 
  • Yüz / El Boyama Masası 
  • Sukuşu Masası
     Çeşitli özelliklerde sukuşu oyuncakları 
  • Oyun Alanı
     Sek Sek, Baloncuk makinesi, animatörler eşliğinde müzikli oyunlar ve mini tren 
  • Sürpriz Hediyeler ve İkramlar 
7
NIS
2026
Iı. Ulusal Otizm Eylem Planı(2023-2030)
14:47
Yayınlanma: 7 Nisan 2026

İstanbul İl Otizm Çalıştayı Raporu

Hazırlayan: Prof. Dr. Resa Aydın

06.04.2026

 İstanbul İl Otizm Çalıştayı Raporu İndirmek İçin TIKLAYINIZ

İstanbul İl Otizm Rehberi İndirmek İçin TIKLAYINIZ

Otizm Eylem Planı İndirmek İçin TIKLAYINIZ

Giriş

İstanbul Valiliği ve Aile ve Sosyal Hizmetler İstanbul İl Müdürlüğü tarafından organize edilen İstanbul İl Otizm Çalıştayı, Otizm Farkındalık Günü olan 2 Nisan 2026 tarihinde, 09.30-17.00 saatleri arasında Metin Sabancı Bakım, Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü toplantı salonunda gerçekleşmiştir. Toplantıya davet edilen İstanbul Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma (ENUYGAR) Merkezi adına Merkez Müdürü Prof. Dr. Resa Aydın katılım sağlamıştır.

 Çalıştayın Kapsamı ve Katılımcı Profili

Çalıştayda; toplumsal katılım, sağlık hizmetleri, etkili sosyal hizmet modelleri, araştırma ve veri yönetimi, istihdam ve spor başlıklarında oluşturulan tematik çalışma masalarında kapsamlı değerlendirmeler yapılmıştır.

Sağlık, eğitim ve sosyal hizmet alanlarından akademisyenler, kamu temsilcileri ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla yürütülen tartışmalarda, II. Ulusal Otizm Eylem Planı’nda yer alan hedef ve göstergeler gözden geçirilmiş; uygulamada karşılaşılan sorunlar analiz edilmiş ve bu sorunlara yönelik yeni hedef ve göstergeler geliştirilmiştir. Bu yönüyle çalıştay, politika ile uygulama arasındaki ilişkinin çok paydaşlı bir zeminde ele alındığı önemli bir platform olmuştur.

 Türkiye’de Otizm Politikalarının Gelişimi

Türkiye’de otizm alanındaki politika gelişimi, büyük ölçüde sivil toplum kuruluşlarının öncülüğünde şekillenmiştir. Sürecin başlangıcı 2012 yılında otizm alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının yürüttüğü savunuculuk çalışmalarıyla gerçekleşmiş, 2013 yılında ise otizmli bireylere yönelik temel stratejileri içeren ilk taslak dokümanlar hazırlanarak eylem planının çerçevesi oluşturulmuştur.

Yaklaşık üç buçuk yıllık hazırlık sürecinin ardından, Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Ulusal Eylem Planı (2016–2019) 2016 yılında Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu plan, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda; Milli Eğitim, Sağlık, Çalışma ve Sosyal Güvenlik ile Gençlik ve Spor Bakanlıkları, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının iş birliğiyle hazırlanmıştır.

İlk planın uygulanmasından elde edilen deneyimler doğrultusunda, 2023–2030 yıllarını kapsayan İkinci Ulusal Eylem Planı geliştirilmiş olup bu plan 30 eylem alanı altında 78 faaliyeti içermekte ve otizmli bireylerin eğitimden istihdama kadar uzanan geniş bir yaşam alanını kapsamaktadır. Eylem planlarının temel amaçları; toplumsal farkındalığın artırılması, erken tanı ve müdahale sistemlerinin güçlendirilmesi, eğitime erişim ve eğitim kalitesinin iyileştirilmesi, sosyal hizmetlerin geliştirilmesi, istihdam olanaklarının artırılması ve otizmli bireylerin toplumsal yaşama katılımının desteklenmesi olarak özetlenmektedir.

 İstanbul’da Otizm Alanında Hizmet Sunumu 

İstanbul Otizm Rehberi’nde yer alan bilgiler, otizmli çocuklara yönelik tanı, izlem ve hizmet süreçlerinin belirli bir sistematik çerçeve içinde ele alındığını göstermektedir. 

Rehberde sunulan verilere göre, otizm spektrum bozukluğu tanısı alan çocuk sayısında yıllar içinde artış olduğu ifade edilmektedir. Özellikle 2000’li yılların başına kıyasla son yıllarda tanı sayılarının belirgin şekilde yükseldiği ve 2020 yılı itibarıyla yüzlerle ifade edilen düzeylere ulaştığı belirtilmektedir. Bu artış, rehberde hem tanı olanaklarının gelişmesi hem de farkındalık düzeyinin artması ile ilişkilendirilmektedir. 

Tanı sürecinin birinci basamak sağlık hizmetleri üzerinden yürütülen tarama programlarıyla bağlantılı olduğu ifade edilmektedir. Buna göre 18–48 ay arası çocukların gelişimsel izleme alındığı, 18., 24. ve 36. aylarda otizm açısından tarama yapıldığı ve risk saptanan çocukların ilgili uzmanlık hizmetlerine yönlendirildiği belirtilmektedir.

 Tanı sürecine ilişkin olarak, riskli bulunan çocukların aile hekimleri ve ilçe sağlık müdürlükleri koordinasyonunda ilgili sağlık kuruluşlarına yönlendirildiği; değerlendirme sonrasında Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı uzmanlarınca tanı sürecinin yürütüldüğü ve tanı sonrası süreçte en geç 7 gün içinde sağlık kurulu randevusu oluşturulmasının hedeflendiği ifade edilmektedir. Bu süreçte “Çocuklar için Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER)” işlemlerinin öncelikli olarak ele alındığı belirtilmektedir.

 Rehberde ayrıca, tanı sonrasında yürütülen hizmetlerin yalnızca sağlık alanı ile sınırlı olmadığı; sosyal hizmetler ve danışmanlık süreçlerini de içerdiği ifade edilmektedir. Bu kapsamda geliştirilen bireysel sosyal hizmet danışmanlığı uygulaması ile ailelerin ihtiyaçlarının bütüncül biçimde değerlendirildiği, bilgilendirme, yönlendirme ve izleme süreçlerinin yürütüldüğü belirtilmektedir. Bu hizmetlerin İstanbul genelinde farklı ilçelere yayılmış sosyal hizmet merkezleri aracılığıyla sunulduğu ve yerel düzeyde erişimin sağlanmasının hedeflendiği ifade edilmektedir. 

 Çalıştay Kapsamında Değerlendirilen Uygulama Süreçleri

Çalıştay kapsamında, rehberde tanımlanan bu sistemin uygulamadaki karşılıkları ve karşılaşılan sorun alanları katılımcılar tarafından tartışılmıştır. Ancak çalıştay raporu henüz yayımlanmadığından, bu değerlendirmelere ilişkin ayrıntılı bulgulara ilerleyen dönemde hazırlanacak rapor üzerinden ulaşılması mümkün olacaktır.

 Öneriler

Çalıştay kapsamında yürütülen tartışmalar ve mevcut uygulama çerçevesi birlikte değerlendirildiğinde, otizm alanında geliştirilen politikaların güçlendirilmesine yönelik aşağıdaki hususlar öne çıkmaktadır:

 Politika çerçevesinin genişletilmesi

Otizm alanına yönelik geliştirilen eylem planlarının, diğer bilişsel ve nörogelişimsel farklılıkları da kapsayacak biçimde ele alınması; erken tanı, müdahale ve izlem süreçlerinin bütüncül bir yaklaşımla yeniden yapılandırılması açısından önemli görülmektedir. Bu tür bir genişleme, hizmetlerin yalnızca tanıya özgü değil, ihtiyaç temelli ve kapsayıcı bir perspektifle sunulmasına katkı sağlayacaktır.

 Yerel yönetimlerin sürece entegrasyonu

 Yerel yönetimlerin, özellikle sosyal hizmetler, erken çocukluk destek programları ve toplumsal katılım alanlarında önemli bir rol üstlenebileceği değerlendirilmektedir. Bu nedenle, gelecekte düzenlenecek çalıştay ve politika geliştirme süreçlerine yerel yönetim temsilcilerinin daha sistematik biçimde dahil edilmesi, hizmetlerin yerel düzeyde güçlendirilmesi açısından önemli bir adım olacaktır.

 Genel Değerlendirme

İstanbul İl Otizm Çalıştayı, ulusal eylem planlarının yerel düzeyde uygulanabilirliğini tartışmaya açan, çok paydaşlı yapısıyla dikkat çeken önemli bir platform olmuştur.

Çalıştayda ortaya konan öneriler, özellikle uygulamaya yönelik somut göstergelerin geliştirilmesi ve kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi açısından yol gösterici niteliktedir.

6
MAR
2026
Enga Bahar Seminerleri 2026
12:33
Yayınlanma: 6 Mart 2026

ENGA Bahar Seminerleri 2026

AYRINTILI BİLGİ İÇİN TIKLAYINIZ

Katılım ve Başvuru

  • ENGA Bahar Seminerleri çevrim içi olarak gerçekleştirilecektir. Seminerler Çarşamba günleri saat 20.00–21.30 arasında Zoom platformu üzerinden yapılacaktır.
  • Her seminer yaklaşık 1 saatlik konuşma ve ardından 30 dakikalık tartışma ve soru–cevap bölümü içerecek şekilde planlanmıştır. Seminerler yalnızca sunumların aktarıldığı bir format olarak değil, katılımcıların görüş ve katkılarının da paylaşıldığı ortak bir tartışma zemini olarak tasarlanmıştır.
  • Engellilik alanında çalışan akademisyenler, araştırmacılar, öğrenciler, aktivistler ve konuya ilgi duyan tüm katılımcılar seminerlere davetlidir.
  • Seminerlere katılmak isteyenler enuygar@istanbul.edu.tr adresine e-posta göndererek katılım bağlantısını (Zoom linki) talep edebilirler.

Engellilik Araştırmalarında Güncel Tartışmalar

Engelliliği çağımızın krizleri, teknolojik dönüşümleri ve hak mücadeleleri içinde yeniden düşünmek

Engellilik Araştırmaları, son otuz yılda sosyal bilimler, beşerî bilimler, hukuk, mimarlık, kültürel çalışmalar ve teknoloji alanlarının kesişiminde gelişen disiplinler arası bir çalışma alanı olarak önemli bir düşünsel dönüşüm yaratmıştır. Bu alan, engelliliği yalnızca bireysel bir durum olarak değil; normallik, beden, toplumsal düzen, haklar ve eşitsizlikler üzerine kurulu yapısal ilişkiler bağlamında ele alan eleştirel bir perspektif geliştirmiştir.

ENGA Bahar Seminerleri 2026, bu düşünsel birikimi Türkiye bağlamındaki tartışmalarla buluşturmayı ve farklı bilgi biçimlerinin karşılaşabildiği bir kamusal düşünme alanı oluşturmayı amaçlamaktadır. Program; akademik araştırma, saha deneyimi, aktivizm ve politika üretimi süreçlerinin kesişiminde yer alan konuları ele alarak engellilik alanında güncel kavramsal dönüşümleri tartışmaya açmayı hedeflemektedir.

Mart–Haziran 2026 arasında gerçekleştirilecek seminerler, kriz çağında engellilik, sosyal girişimcilik, hak temelli politika üretimi, kültür-sanat alanında erişilebilirlik, teknoloji ve yeni sağlamcılık biçimleri ile bağımsız yaşam ve bakım politikaları gibi farklı temalar etrafında şekillenmektedir.

Programın Temaları

ENGA Bahar Seminerleri aşağıdaki temel tartışma alanlarını ele almaktadır:

  • Engellilik Araştırmalarında kuramsal dönüşümler
  • Krizler çağında engellilik ve yeni eşitsizlikler
  • Sosyal girişimcilik ve alternatif üretim modelleri
  • Hak temelli politika üretimi ve savunuculuk
  • Kültür-sanat alanında erişilebilirlik ve temsil
  • Teknoloji, yapay zekâ ve yeni sağlamcılık biçimleri
  • Bağımsız yaşam ve bakım rejimleri

Bu temalar, engellilik alanını yalnızca akademik bir araştırma konusu olarak değil; aynı zamanda toplumsal dönüşüm ve demokratik katılım alanı olarak ele alan disiplinler arası bir tartışma çerçevesi sunmaktadır.

Seminerler ve Anahtar Kavramlar

11 Mart 2026

Feminizm ve Engelli Çalışmaları Neden Bir Araya Gelemiyor?

Anahtar kavramlar

  • Otonomi ve bağımlılık
  • Bakım emeği
  • Ableism ve patriyarka
  • Engelli kadınların görünmezliği
  • Beden politikaları ve üreme adaleti

25 Mart 2026

Krizler Çağında Engellilik: Savaş, Afet, İklim ve Yeni Eşitsizlikler

Anahtar kavramlar

  • Afet ve acil durum yönetimi
  • İklim krizi ve göç
  • Sağlık krizleri ve pandemi
  • Antroposen tartışmaları
  • Kriz dönemlerinde hak daralması

8 Nisan 2026

Engellilik Alanında Sosyal Girişimcilik

Anahtar kavramlar

  • Sosyal girişimcilik
  • Hak temelli yaklaşım ve piyasa gerilimi
  • Sosyal etki ve sürdürülebilirlik
  • Engelli bireylerin katılımı
  • Kamu politikaları ve girişimler

22 Nisan 2026

Hukuk, Politika ve Savunuculuk: Engelli Haklarının İzlenmesi

Anahtar kavramlar

  • İnsan hakları hukuku
  • Mevzuat–uygulama ilişkisi
  • Hak temelli izleme
  • Sivil toplum ve savunuculuk
  • Demokratik temsil

6 Mayıs 2026

Bir Eşitlik İlkesi Olarak Sanat: Kültür-Sanat Alanında Erişilebilirlik

Anahtar kavramlar

  • Kültürel haklar
  • Erişilebilirlik ve estetik
  • Temsil ve tokenizm
  • İlham anlatısı eleştirisi
  • Dijital kültürde erişilebilirlik

20 Mayıs 2026

Posthumanizm, Transhumanizm ve Yeni Sağlamcılıklar

Anahtar kavramlar

  • Posthumanizm
  • Transhumanizm
  • Geliştirilmiş beden ideali
  • Yapay zekâ ve biyoteknoloji
  • Dijital çağda sağlamcılık

3 Haziran 2026

Bağımsız Yaşam, Bakım ve Hak Temelli Destek Modelleri

Anahtar kavramlar

  • Bağımsız yaşam hakkı
  • Kişisel asistanlık modelleri
  • Bakım rejimleri
  • Kurumsal bakım eleştirisi
  • Yerel yönetim politikaları

Programın Kavramsal Haritası

ENGA Bahar Seminerleri 2026 programı dört ana tartışma ekseni etrafında şekillenmektedir:

1. Eleştirel Kuramsal Tartışmalar

  • Feminizm ve Engellilik Çalışmaları
  • Posthumanizm ve yeni sağlamcılık tartışmaları

2. Küresel Krizler ve Eşitsizlikler

  • Savaş ve afetler
  • İklim krizi
  • Pandemiler ve sağlık politikaları

3. Kamusal Politika ve Hak Mücadelesi

  • Engelli haklarının izlenmesi
  • Savunuculuk ve demokratik katılım
  • Bağımsız yaşam politikaları

4. Toplumsal Dönüşüm Alanları

  • Sosyal girişimcilik
  • Kültür-sanat ve erişilebilirlik
  • Teknolojik dönüşüm

Programın Oluşturulma Süreci ve Danışma Grubu

  • ENGA Bahar Seminerleri 2026 programı, engellilik alanında çalışan akademisyenler, araştırmacılar ve aktivistlerin katkılarıyla yürütülen ortak bir değerlendirme süreci sonucunda oluşturulmuştur. Programın temaları belirlenirken Engellilik Araştırmaları alanında son yıllarda öne çıkan kuramsal tartışmalar, Türkiye’deki güncel politika ve hak mücadeleleri ile sahadan gelen deneyimler birlikte ele alınmıştır.
  • Bu süreçte farklı disiplinlerden ve deneyim alanlarından gelen görüşler doğrultusunda seminer başlıkları geliştirilmiş; programın hem akademik literatürle ilişki kurabilmesi hem de kamusal tartışmalara katkı sunabilmesi hedeflenmiştir. Böylece seminer dizisi, araştırma, aktivizm ve politika alanları arasında eleştirel bir diyalog zemini oluşturacak şekilde tasarlanmıştır.

Danışma Grubu

Programın hazırlanma sürecinde farklı disiplinlerden araştırmacı ve aktivistlerden oluşan bir danışma grubu katkı sunmuştur. Kendilerine değerli görüş ve önerileri için teşekkür ederiz.

  • Hüseyin Varol – Avukat; engelli hakları alanında baro ve sivil toplum çalışmaları yürütmektedir.
  • Beyza Ünal – Klinik psikolog ve psikoterapist; bağımsız yaşam hakkı ve engelli kimliği üzerine çalışmaktadır.
  • Ebru Demirci – İstanbul Üniversitesi öğretim üyesi; ulaşım erişilebilirliği ve erişilebilir şehirler üzerine çalışmaktadır.
  • Balam Kenter – Eleştirel engellilik çalışmaları ve siyaset felsefesi alanlarında çalışan bir akademisyendir.
  • Çağla Yusufoğlu – İnsan kaynakları ve kapsayıcılık politikaları alanında çalışan araştırmacı ve uygulayıcı.
  • Emre Taşgın – Engellilik, posthümanizm ve web erişilebilirliği alanlarında çalışan araştırmacı ve savunucudur.
  • Adil Çamur – Kamu politikası ve engellilik politikaları alanında çalışan akademisyendir.
  • İdil Seda Ak – Uzun yıllardır engelli hakları savunuculuğu alanında çalışan aktivisttir.
  • Eser Epözdemir – Erişilebilir kültür ve sanat alanında çalışan kültürel üretici ve danışman ve akademisyendir.
  • Mine Egbatan – Engellilik, cinsiyet ve altyapı çalışmaları alanlarında çalışan medikal antropolog bir akademisyendir. 


Yayınlanma: 3 Aralık 2026
3 Aralık Dünya Engelliler Günü "Beş Duyu Beş Olgu – Sanatın Dokunulabilir Hafızası” Sergisi


3 Aralık Dünya Engelliler Günü vesilesiyle İstanbul Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi (ENUYGAR) olarak düzenlediğimiz “Engelli Çocuğun Sesi – Benim İçin Değil, Benimle Birlikte” sempozyumuna ve ardından açılışını yapacağımız ressam ve heykeltıraş İsmail Acar’ın “Beş Duyu Beş Olgu – Sanatın Dokunulabilir Hafızası” sergisine sizi davet etmekten mutluluk duyarız.

Sempozyumda engelli çocuğun sesini ve katılımını; çocuk haklarından muayene odasına, medyadan istihdama uzanan başlıklarda tartışacağız.

“Beş Duyu Beş Olgu”, sanatı yalnızca gözle değil dokunarak deneyimlemeye çağıran erişilebilir bir sergi: İsmail Acar’ın yaklaşık 2.000 görme engelli bireyle yaptığı araştırmadan doğan dokunsal büstler, Braille açıklamalarla sanat tarihinin ustalarını herkes için ulaşılabilir kılıyor. Projenin bir parçası olarak İstanbul Üniversitesi’nde paylaşacağımız sergi, erişilebilirliğin bir ayrıcalık değil herkesin hakkı olduğunu hatırlatıyor.

Sempozyum: 3 Aralık 2026 Perşembe, 09.30–12.40
İÜ Beyazıt Yerleşkesi, Rektörlük Binası, Doktora Salonu (D1)
Sergi açılışı: 3 Aralık 2026, 12.40 – Rektörlük Binası girişi, Fuaye Alanı (3–4 Aralık’ta gezilebilir) Katılımlarınızı bekliyoruz.




Fotoğraf Galerisi